20. Transport

Di sini Jakarta (20)

20-1

Zoals overal ter wereld, maakt men ook in Indonesia gebruik van transportmiddelen. Goederen en personen moeten nu eenmaal altijd wel eens van plek A naar plek B of C of D worden gebracht. In dit buitengewoon mooie en idyllische groene plekje op aarde heeft men echter een, in mijn ogen, vaak heel aparte kijk op de uitvoering ervan. De inventiviteit en vaak ook roekeloosheid, waarmee men het transport verricht, grenst regelmatig aan het ongeloofwaardige.

Uiteraard gelden er in dit land allerlei vormen van verkeerswetgeving. Zo staan er overal gebods- en verbodsborden, is er belijning aangebracht op de wegen en bestaan er zelfs ‘zebra’-paden. Jammer genoeg lijkt het er heel sterk op dat de meeste weggebruikers nog nooit uitleg hebben gehad over de betekenis en de functie van dit alles.

Sinds ik, in 2005, voor het eerst weer voet zette op Indonesische bodem, heb ik er nog nooit een chauffeur op kunnen betrappen dat hij daadwerkelijk rekening hield met de verkeerswetgeving. In de beleving van de meeste chauffeurs is een weg gewoon een weg. Niet de belijning, maar de feitelijke breedte van de weg is in hun ogen bepalend voor het aantal auto’s dat vrolijk naast elkaar rijdend, zijn weg weet te vinden.

20-2

Ook snelheidsbepalingen maken weinig indruk en zijn over het algemeen aan dovemansoren gericht. In de praktijk is de enige factor die van belang is om de snelheid te bepalen….. de motorinhoud van het betreffende voertuig. De meeste chauffeurs kennen slechts één stand van het gaspedaal, en dat is … plankgas. Ik moet mijn eigen chauffeur er daarom ook regelmatig aan herinneren dat we geen haast hebben en dat ik er de voorkeur aan geef om ‘heel’ op mijn bestemming aan te komen. Zelfs bij een verantwoorde snelheid is dat in Jakarta namelijk al een hele kunst.

Om nog maar niet te spreken over de – gelukkig zeldzame – dagen dat mijn chauffeur een vrije dag heeft en ‘pulang kampung’ gaat. Op die dagen neemt mijn lieve vrouw Uti namelijk plaats achter het stuur. Zij heeft het autorijden geleerd van haar vader, een Garuda piloot die gezagvoerder was op Boeings 747… Een man voor wie ‘snelheid’ slechts een relatief begrip was.

Ik heb een aantal keren het ‘voorrecht’ gehad om bij hem in de auto plaats te nemen. Even zovele keren had ik er een dag voor nodig om van die ervaring te bekomen. In eerste instantie dacht ik dat het aan mij lag, maar later hoorde ik dat zijn eigen vrouw pertinent weigerde om nog langer bij hem in de auto te stappen. Mijn schoonvader beschouwde en behandelde zijn auto namelijk als een vliegtuig. Hij vloog bijna letterlijk over de weg, en als ik hem er voorzichtig op wees dat 160 km per uur, binnen de stadsgrenzen, toch wel een beetje erg snel was, kon hij er alleen maar om lachen en deed hij mij het verzoek om vooral zijn vrouw er maar geen melding van te doen. Inmiddels ben ik er daarom mee gestopt om mijn vrouw tot de orde te roepen als ook zij met dergelijke snelheden over de tolweg in Jakarta vliegt. Met onze kinderen heb ik afgesproken dat zij, en niet ik, hun moeder erop aanspreken. Mijn vrouw gaat, net als haar vader, uit van het principe dat als je een snelle auto hebt, je die snelheid ook moet benutten. Helaas voor mij, haalt onze auto, een Nissan Grand Livina 1.8 automatic, met gemak 190 km per uur.

20-3

Voor de verkeerspolitie geldt ook al weinig respect, getuige het feit dat mijn vrouw het regelmatig weet te presteren om dergelijke politiewagens doodleuk met een gangetje van 160 km per uur in te halen op wegen waar een maximum snelheid van 80 km van kracht is.

Los van dit soort gebruikelijke ‘ongehoorzaamheden’, zijn Indonesiërs ook experts in het beladen en vooral overbeladen van elke vorm van transport. Fietsen, motorfietsen, auto’s, vrachtauto’s, bussen, treinen, het maakt niet uit. Elke vorm van transport wordt tot in het extreme benut. Maximaal laadgewicht is hier een onbekend fenomeen, net zoals regelmatig voertuig-onderhoud. Onderhoud en herstel vindt voornamelijk pas plaats, nadat een voertuig onderweg door zijn hoeven is gezakt.

Elke week wordt in Jakarta wel melding gemaakt van ‘passagiers’ die op het dak van een trein reisden in aanraking kwamen met hoogspanningskabels en door elektrocutie om het leven waren gekomen. Dagelijks wordt melding gemaakt van twee of drie dodelijk verongelukte motorrijders. Niet alleen als gevolg van onverantwoord rijgedrag, maar vaak ook omdat de betreffende motorfiets als pakezel werd benut en het voor de motorrijder onmogelijk bleek om de controle te behouden.

20-4

De gemiddelde belading van vrachtwagens is een verhaal apart. Overbelading is eerder regel dan uitzondering, en dan praat ik echt niet over een klein beetje overbelading. Regelmatig wordt er dan ook gebruik gemaakt van menselijke spanbanden. Personen die met uitgespreide armen en benen op de lading liggen om te voorkomen dat er lading van het voertuig valt. Gezien de soms echt lachwekkend slechte technische staat van de vrachtwagens, is het me per definitie al een raadsel hoe ze in staat zijn om meestal toch hun bestemming te bereiken.

Glenn Abels

pulang kampung = Hier n de betekenis: Ik ga terug naar mijn geboortedorp